Hayatüs Sahabe
  • Hayâtü’s Sahâbe – Giriş
    • —Ebu’l-Hasen Ali el-Haseni en-Nedvi’nin Önsözü
    • —Müellif Muhammed Yusuf Kandehlevî Kimdir?
    • —Hayâtü’s Sahâbe’ye Giriş – Allah’a ve Rasûlü’ne İtaat Hususundaki Ayetler ve Hadisler
    • —Hz. Peygamber ve Ashâbı Hakkındaki Ayetler ve Hadisler
    • —Ashâb-ı Kiram Hakkındaki Rivayetler
  • Allah’a ve Rasûlü’ne Davet
    • —Davet Sevgisi ve Davet İçin Gayret – Hz. Peygamber’in Bütün İnsanların İman Etmesine İlişkin Çabası
    • —Hz. Peygamber’in Ebu Talib’e Vefatı Anında Kelime-i Tevhid’i Arzetmesi
    • —Hz. Peygamber’in Allah’a Davet Sevgisi ve Davetteki Israrı
    • —Şahısların İslâm’a Davet Edilmesi – 1
    • —Şahısların İslâm’a Davet Edilmesi – 2
    • —Şahısların İslâm’a Davet Edilmesi – 3
    • —Şahısların İslâm’a Davet Edilmesi – 4
    • —Hz. Peygamber’in Müşrikleri İslâma Davet Etmesi
    • —Hz. Peygamber’in Kişileri ve Toplumu İslâma Daveti
    • —Hz. Peygamber’in Hacc Mevsimlerinde Arap Kabilelerini İslâma Davet Etmesi – 1
    • —Hz. Peygamber’in Hacc Mevsimlerinde Arap Kabilelerini İslâma Davet Etmesi – 2
    • —Hz. Peygamber’in Hacc Mevsimlerinde Arap Kabilelerini İslâma Davet Etmesi – 3
    • —Hz. Peygamber’in Hacc Mevsimlerinde Arap Kabilelerini İslâma Davet Etmesi – 4
    • —Hz. Peygamber’in Panayırlarda Halkı İslâma Davet Etmesi
    • —Hz. Peygamber’in İslâma Davet İçin Yaya Olarak Yolculuk Yapması
    • —Hz. Peygamber’in İnsanları Allah ve Rasûlü’ne Davet Etmek İçin Fertleri Görevlendirmesi
    • —Hz. Peygamber’in İslâma Davet Etmek Üzere Askerî Birlikler Göndermesi
    • —Hz. Peygamber’in İnsanları Farzlara Davet Etmesi
    • —Hz. Peygamber’in Komşu Devlet Krallarıyla Diğerlerini İslâma Davet İçin Mektuplar Göndermesi – 1
    • —Hz. Peygamber’in Komşu Devlet Krallarıyla Diğerlerini İslâma Davet İçin Mektuplar Göndermesi – 2
    • —Hz. Peygamber’in Komşu Devlet Krallarıyla Diğerlerini İslâma Davet İçin Mektuplar Göndermesi – 3
    • —Hz. Peygamber’in Komşu Devlet Krallarıyla Diğerlerini İslâma Davet İçin Mektuplar Göndermesi – 4
    • —Hz. Peygamber’in, İnsanların Hidâyetini İlgilendiren Çalışmaları ve Ahlâkı
    • —Hudeybiye Barışı’nın Yapılması – 1
    • —Hudeybiye Barışı’nın Yapılması – 2
    • —Amr İbn As ve Halid Bin Velid’in Müslüman Oluşu
    • —Mekke’nin Fethedilmesi – 1
    • —Mekke’nin Fethedilmesi – 2
    • —İkrime B. Ebî Cehl ve Saffan B. Ümeyye’nin Müslüman Oluşu
    • —Şahısların İslâm’a Davet Edilmesi – 5
    • —Ashâb-ı Kirâmın Şahısları İslâma Davet Etmeleri – 1
    • —Şahısların İslâm’a Davet Edilmesi – 6
    • —Ashâb-ı Kirâmın Şahısları İslâma Davet Etmeleri – 2
    • —Ashâb-ı Kirâmın Şahısları İslâma Davet Etmeleri – 3
    • —Ashabın Allah’a Davet İçin Mektuplar Göndermesi
    • —Sahabelerin Savaşlarda İnsanları İslama Davet Etmeleri – 1
    • —Sahabelerin Savaşlarda İnsanları İslama Davet Etmeleri – 2
    • —Sahabelerin Savaşlarda İnsanları İslama Davet Etmeleri – 3
    • —Sahabelerin Savaşlarda İnsanları İslama Davet Etmesi – 4
    • —Sahabelerin İnsanları Hidâyete Erdiren Amel ve Ahlakları
  • Biat
    • —İslâm Üzerine Biat Edilmesi
    • —Yardım Etmek Üzere Hz. Peygamber’e Biat Edilmesi
    • —Kadınların ve Çocukların Biatta Bulunması
    • —Sahabelerin Hulefâ-İ Râşidîn’e Biatta Bulunmaları

Hz. Peygamber’in İslâma Davet İçin Yaya Olarak Yolculuk Yapması

HAYÂTÜ’S SAHÂBE, Allah’a ve Rasûlü’ne Davet
  1. HZ. PEYGAMBER’İN İSLÂMA DAVET İÇİN YAYA OLARAK YOLCULUK YAPMASI
    • Rasûlullah’ın Yürüyerek Taif’e Gitmesi
  2. SAVAŞ ALANINDA İSLÂMA DAVET ETMESİ
    • Hz. Peygamber Bir Kavme, Onları Allah’a Davet Etmeden Önce Savaş Açmazdı
    • Hz. Peygamber’in Gönderdiği Askerî Birliklere Halkı Güzellikle İslâm’a Davet Etmelerini Emretmesi
    • Hz. Peygamber’in Hz. Ali’ye Bir Kavmi İslâm’a Davet Etmeden Onlarla Savaşmasını Emretmesi
    • Hz. Peygamber’in Ferve el-Kutayi’ye Savaş Sırasında İnsanları İslâm’a Daveti Emretmesi
    • Hz. Peygamber’in Halid b. Said’i Yemen’e Gönderdiği Zaman Ona İnsanları Allah â Davet Etmesini Emretmesi
    • İslâm’a Davet Edilmeden Savaşta Esir Düşenleri Hz. Peygamber’in Tekrar Memleketlerine Göndermesi

HZ. PEYGAMBER’İN İSLÂMA DAVET İÇİN YAYA OLARAK YOLCULUK YAPMASI

Rasûlullah’ın Yürüyerek Taif’e Gitmesi

– Ebu Talib vefat ettiği zaman Hz. Peygamber yaya olarak Taif’e gitti. Onları İslâm’a davet etti. Fakat İslâm’ı kabul etmediler. Hz. Peygamber geri döndü. Bir ağacın gölgesinde, iki rekât namaz kıldıktan sonra şunları söyledi: “Ey Allah’ım! Zayıflığımı, halkın gözündeki kıymetsizliğimi sana şikâyet ediyorum. Ey merhametlilerin en merhametlisi. Acaba beni kime bırakıyorsun? Benden hoşnud olmayan bir düşmana veya emrimi eline verdiğin bir yakınına mı? Eğer sen benim hakkımda öfkeli değilsen, başka hiçbir şeyden perva etmem. Ancak senin afiyetin benim için daha geniştir. Karanlıkları pırıl pırıl parlatan senin o mübarek veçhine sığınıyorum. Zira dünya ve ahiret işleri onun sayesinde düzene girmiştir. Rıza sadece senin rızandır. Sen razı oluncaya kadar bu yalvarış ve yakarışa, devam ederim. Kuvvet ancak Allah’tndır” {131}.

[Dipnot]=131. Tabarânî (Abdullah b. Cafer’den); Heysemî VI/35


SAVAŞ ALANINDA İSLÂMA DAVET ETMESİ

Hz. Peygamber Bir Kavme, Onları Allah’a Davet Etmeden Önce Savaş Açmazdı

– Hz. Peygamber, bir kavmi dine davet etmezden önce onlarla savaşmazdı {132}.

Hz. Peygamber’in Gönderdiği Askerî Birliklere Halkı Güzellikle İslâm’a Davet Etmelerini Emretmesi

– Hz. Peygamber bir askerî birlik çıkardığı zaman onlara “Halka yumuşak davranınız. Onları Allah’a davet etmezden önce onlara hücum etmeyiniz. Yeryüzünde, isterse çamur ve kerpiçten yapılmış evler, şehirler, köyler olsun; yani ister medeni insanlar isterse göçebe halinde yaşayanlar olsun, onların bana müslüman olarak gelmeleri, onların erkeklerini öldürüp kadınlarını ve çocuklarını esir olarak getirmenizden daha sevimli gelir!” {133}.

– Hz. Peygamber bir askerî birlik gönderdiğinde, o askerî birliğin kumandanına önce kendi nefsi ve beraberindeki müslümanlar hakkında takva tavsiye ediyor, hayrı öneriyordu. Sonra müşrik düşmanla karşılaştığında onları üç husustan birine davet etmenin gereğine işaret buyuruyordu.

a “Onları İslâm’a davet et. İtaat ederlerse müslümanlıklarını kabul et ve onlarla savaşma. İtaat ederlerse müslümanlıklarını kabul et ve onlarla savaşma.”

b) “Onları memleketlerinden muhacirlerin memleketine hicret etmeye davet et. Onlara de ki: Bunu yaptıkları takdirde muhacirler için ne varsa onlar için de vardır.” Muhacirlerin boynunda ne görev bulunuyorsa onların boynunda da o bulunacaktır. Eğer bunu kabul etmeyip kendi yerlerinde kalmayı isterlerse, onlara müslümanların göçebeleri gibi olduklarını bildir.” “Müminler üzerine cereyan eden ilahi hükümler onların üzerine de cereyan edecektir. Onların, savaşta alınan ganimet ve fey malları üzerinde bir payları olmayacaktır. Ancak müslümanlarla cihada katılırlarsa o zaman payları olur.”

[Dipnot]=132. Abdurrezzak (İbn Abbas’tan); Heysemî, V/304; İmam Ahmed; Ebu Ya’lâ ve Tabarânî (birçok senetle); Kenz II/298; Beyhakî, Sünen IX/107

[Dipnot]=133. Kenzu’l-Ummal, II/294; İsabe, III/152; Tirmizi. I/195 (İbn Mendeh ve İbn Asakir, Abdurrahman b. Aiz’den)

c) “Eğer buna da razı olmazlarsa onları haraç vermeye razı et. Eğer haraç vermeye razı olurlarsa onlardan elini çek ve sen de buna razı ol.” “Eğer bunlardan hiçbirini kabul etmezlerse Allah’tan yardım iste ve onlarla savaş. Bir kaleyi kuşattığın zaman, onlar Allah’ın hükmü üzerine kaleden çıkmalarını şart koşarlarsa bunu kabul etme. Ancak sizin hükmünüz üzerine çıkmalarını kabul edin.” “Çünkü siz Allah’ın onlar hakkında nasıl hükmedeceğini bilmiyorsunuz. Sizin hükmünüze razı olduktan sonra kaleden onları çıkarınız. O zaman dilediğiniz gibi onlar hakkında hüküm veriniz {134}.”

Hz. Peygamber’in Hz. Ali’ye Bir Kavmi İslâm’a Davet Etmeden Onlarla Savaşmasını Emretmesi

– Hz. Peygamber, Hz. Ali’yi bir kavimle savaşmak için gönderdi. Sonra Hz. Ali’nin peşinden bir kişiyi gönderdi ve dedi ki: “Ali’ye yetiş ve ona de ki, onları Allah’ın hükmüne davet etmeden önce onlarla savaşmasın” {135}.

– Hz. Peygamber, beni bir tarafa savaşmak üzere gönderdi. Ben ayrıldıktan sonra Hz. Peygamber bir kişiye: “Ali’ye yetiş. Onun yanına vardığında kendisine de ki: Hz. Peygamber bir kavmi Allah’a davet etmeden önce onlara savaş açmamanı emrediyor” {136}.

– Hz. Peygamber Ali’yi gönderdiğinde kendisine “Sakın bir kavmi Allah’a davet etmeden önce onlarla savaşma!”{ 137}

– Hz. Peygamber, Hayber günü, Hz. Ali’ye “Haydi yürü, ta ki onların bölgesine varıncaya kadar. Sonra onları İslâm’a davet et ve onlara Allah’ın onların üzerindeki hakkını bildir. Allah’a yemin ederim, eğer Allah senin vasıtanla bir tek kişiyi hidayete erdirirse senin için kızıl develerin olmasından daha hayırlıdır” demiştir {138}.

Hz. Peygamber’in Ferve el-Kutayi’ye Savaş Sırasında İnsanları İslâm’a Daveti Emretmesi

[Dipnot]=134. Ebu Davud, s. 358 (lafız Ebu Davud’a aittir); Müslim, II/82; İbn ,Mâce, 210; Beyhâki, V/184 (Büreyde’den) Tirmizî “Bureyde’nin hadisi hasen ve sahihtir” der. Hadisi İmam Ahmed, Şafi, Darimi, Tahâvi, İbn Hibban, Ebu Carud, İbn Ebi Şeybe ve başka muhaddisler de rivayet etmişlerdir. (Kenzu’l-Ummal, II/297)

[Dipnot]=135. Tabarânî, Evsat (Enes b. Mâlik’den); Heysemî, V/305 (Osman b. Yahya el-Kurkusani hariç -bu da sikadır- hadisin ricali sahihin ricalidir, dedi)

[Dipnot]=136. Kenzü’l-Ummal, II/29 (İbn Râhaveyh Hz. Ali’den)

[Dipnot]=137. Nasbu-r-Râye ll/378 (Abdurrezzak Hz. Ali’den)

[Dipnot]=138. Buhâri ve diğerleri (Sehl b. Sa’d’dan)

– Ferve b. Museyk el-Kutay şöyle anlatıyor: “Hz. Peygamber’e giderek şöyle dedim: ‘Ey Allah’ın Rasûlü! Kavmimin iman edenleriyle imandan kaçanlarına savaş açayım mı?’ Hz. Peygamber “evet” dedi. Sonra fikrimi değiştirerek: ‘Ey Allah’ın Rasûlü! Kavmimin imana gelmeyenleriyle değil de Sebe ehliyle savaşacağım. Çünkü onlar daha asi ve daha kuvvetlidirler’ dedim. Hz. Peygamber bana emretti, Sebe halkına savaş açmama izin verdi. Onun yanından çıktıktan sonra Allah, Sebe hakkında indirdiklerini indirdi. Hz. Peygamber “O, el-Kutay nereye gitti?” dedi. Evime haber gönderdi. Beni orada bulamadılar, çünkü yola çıkmıştım. Beni yoldan çevirdiler. Hz. Peygamber’e vardığımda baktım ki oturuyordu ve etrafında ashabı vardı. Hz. Peygamber bana hitaben: “Onları evvela imana davet et. Onlardan kim imana gelirse kabul et. İmana gelmeyenler hakkında da acele etme. Ta ki bana onlar hakkında bir haber gelinceye kadar” dedi. Oradakilerden birisi Hz. Peygamber’e ‘Ey Allah’ın Rasûlü! Sebe bir arazi mi bir kadın mıdır?’ diye sordu. Hz. Peygamber “Ne arazi ne de kadındır; fakat bir kişidir ki bu kişiden on kabile türemiştir. Altısı Yemen’e yerleşmiş, dördü de Şam’a gelmiştir. Şam’a gelenler Lahm, Cüzam, Gassan, Amile kabileleridir. Yemen’de yerleşenler ise Ezd, Kinde, Himyer, Eş’arîler, Enmarlar ve Mezhic kabileleridir” dedi. Soran adam ‘Ey Allah’ın Rasûlü! Enmar da nedir?’ diye sordu. Hz. Peygamber cevab olarak buyurdu: “Onlar o kimselerdir ki Has’am, Becile onlardandır” {139}.

– Ferve şöyle anlatıyor: Rasûlullah’a vararak dedim ki: ‘Ey Allah’ın Rasûlü! Kavmimin iman edenleriyle imandan kaçanlarına karşı savaşayım mı?’ Hz. Peygamber, “evet” dedi. Ben Rasûlullah’ın huzurundan çıkınca beni çağırdı: “Onları İslâm’a çağırmadan önce sakın kendilerine savaş açma!” dedi. Dedim ki: ‘Ey Allah’ın Rasûlü! Bana Sebe’den haber verir misin, acaba bir dağ mıdır, yoksa bir vadi midir? Yahut nedir?’ Hz. Peygamber: “Hayır vadi veya dağ değildir. O, Araptan bir kişidir ve on oğlu olmuştur”. (Ve daha önceki hadisi sonuna kadar söyledi) {140}.

Hz. Peygamber’in Halid b. Said’i Yemen’e Gönderdiği Zaman Ona İnsanları Allah â Davet Etmesini Emretmesi

 Halid b. Said şöyle anlatıyor: Hz. Peygamber beni Yemen’e göndererek şöyle dedi: “Araplar içinde hangi kabileden ezan sesini işitirsen sakın onlara hücum etme. İçinde ezan sesi duymadıklarına gelince, onları evvela İslâm’a davet et” {141}.

[Dipnot]=139. İbn Sa’d, Ahmed, Ebu Davud ve Tirmizi, II/154; Tabarânî, Hâkim (Ferve b. Museyk el-Kutayi’den) Tirmizî, hadise hasendir demiştir. Kenzü’l-Ummal, I/360

[Dipnot]=140. İmam Ahmed ve Abd b. Humeyd (Ferve’den); Tefsir-i İbn Kesir III/531 (Her ne kadar hadisin senedinde Ebu Habbab el-Kelbî varsa da, muhaddisler onun hakkında söz etmişlerse de, bu güzel bir senettir)

İslâm’a Davet Edilmeden Savaşta Esir Düşenleri Hz. Peygamber’in Tekrar Memleketlerine Göndermesi

Hz. Peygamber’e Lat ve Uzza’dan (yani bu iki putun yanında ikamet eden kabilelerden) esirler getirildi. Hz. Peygamber “Bunları esir almazdan önce kendilerini İslâm’a davet ettiniz mi?” diye sordu. Esir edenlerin hayır demesi üzerine Hz. Peygamber esirlere hitaben:”Sizi İslâm’a davet ettiler mi?” dedi. Esirler “hayır” dediler. Hz. Peygamber “Bunları serbest bırakınız. Tâki emin oldukları yere varıncaya kadar onları götürünüz” buyurdu. Sonra da Ahzab/46-47, En’am/19. ayetini sonuna kadar okudu {142}”.

[Dipnot]=141. Tabarânî (Halid b. Said’den); Heysemî V/307 (Bu hadisin senedinde Yahya b. Abdilhamid el-Hammâni vardır. Bu zat zayıftır)

[Dipnot]=142. Beyhakî V/107 (Ubey b. Ka’b’dan) Beyhakî “bu hadisin senedindeki Revh b. Müsafir zayıftır” diyor. Kenzü’l-Ummal, II/297 (Haris bu hadisi, Vâkîdi’den) Vakîdi’de onları yerlerine kadar götürün ve İslâm’a davet edin ibaresi de vardır.


<< Hz. Peygamber’in Panayırlarda Halkı İslâma Davet Etmesi
>> Hz. Peygamber’in İnsanları Allah ve Rasûlü’ne Davet Etmek İçin Fertleri Görevlendirmesi
Yeni Yazılar Önceki Yazılar